JPK - jednolity plik kontrolny

1 lipca 2016 r. weszły w życie nowe zasady kontroli podatkowej. Przepisy nakładają na przedsiębiorców obowiązek przekazywania organom kontroli skarbowej szczegółowych danych podatkowych. Informacje te muszą być generowane i przesyłane w wersji elektronicznej – w ściśle określonym schemacie Jednolitego Pliku Kontrolnego (JPK). Wiąże się to z koniecznością dostosowania systemów informatycznych przedsiębiorstw.

W pierwszej kolejności nowymi obowiązkami zostały objęte duże przedsiębiorstwa, od stycznia 2017 r. małe i średnie firmy. Mikroprzedsiębiorcy są zobligowani do generowania i wysyłania JPK od stycznia 2018 roku.

Struktury JPK

Jednolity Plik Kontrolny składa się z siedmiu struktur, z których każdą możemy wygenerować za pomocą naszego systemu ERP:
  • JPK_VAT
    Ewidencja sprzedaży i zakupu VAT. Czyli dla każdej faktury numer dokumentu, nazwa kontrahenta oraz wartość transakcji w rozbiciu na poszczególne kategorie podatkowe. Składany co miesiąc przez wszystkie strony obrotu gospodarczego pozwoli na szybkie przeprowadzenie kontroli krzyżowych oraz wykrycie niezgodności między rejestrami VAT a deklaracją VAT-7.
  • JPK_FA
    Ewidencja faktur sprzedaży, jest właściwie rozszerzeniem JPK_VAT. Plik składany jest na żądanie i stanowi pełne odzwierciedlenie faktur VAT w danym okresie. Zawiera zatem pozycje towarowe każdej faktury oraz szereg informacji o samej transakcji. Przykładowo dla faktury korygującej przedstawiana jest przyczyna korekty, a dla sprzedaży towarów zwolnionych z podatku VAT – przyczyna zwolnienia.
  • JPK_MAG
    Ewidencja magazynowa, obrazuje ruchy na magazynie, czyli wartość przyjęć i wydań, w rozbiciu na poszczególne transakcje oraz pozycje magazynowe. Jeśli z tym ruchem była powiązana faktura VAT, to jej numer również znajdziemy w tej strukturze.
  • JPK_KR
    Obrazuje zapisy na księgach rachunkowych. Skoro już wiemy, że taka transakcja została zawarta, to możemy sprawdzić, czy została ona poprawnie ujęta w księgach rachunkowych. Kontroler może zatem oprócz sprawdzania VAT skontrolować również podatek dochodowy.
  • JPK_WB
    To w zasadzie nasz wyciąg bankowy. Wszystkie transakcje na rachunku bankowym – nazwa kontrahenta, wartość i tytuł przelewu.
  • JPK_PKPiR
    Dotyczy mniejszych podatników, którzy korzystają z podatkowej księgi przychodów i rozchodów.
  • JPK_EWP
    To ewidencja przychodów dla podatników rozliczających się ryczałtem.

Kogo i od kiedy dotyczy obowiązek generowania Jednolitego Pliku Kontrolnego?

Od stycznia 2017 roku każda mała, średnia i duża firma ma obowiązek comiesięcznego przesyłania struktury JPK_VAT do Ministerstwa Finansów. Od stycznia kolejnego roku to będą musiały także mikroprzedsiębiorstwa.


Pozostałe struktury mają być przedstawiane na żądanie odpowiednich organów. Obowiązek przesyłania na żądanie organów podatkowych dotyczy:

ksiąg rachunkowych
wyciągów bankowych
operacji magazynowych
faktur VAT
podatkowej księgi przychodów
ewidencji przychodów


Sankcje za niezłożenie JPK?

Jednolity Plik Kontrolny ma charakter informacji podatkowej. W konsekwencji, jego niezłożenie może skutkować dla podatnika nałożeniem kary porządkowej lub powstaniem odpowiedzialności karno-skarbowej. Rodzaj i wysokość sankcji pieniężnych nałożonych na podatnika nieskładającego JPK uzależniony jest od tego, czy obowiązek przekazania pliku wynika z żądania organów podatkowych (wysuniętego np. w trakcie kontroli podatkowej na podstawie art. 193a Ordynacji podatkowej) czy też bezpośrednio z przepisów prawa (art. 82 § 1b Ordynacji podatkowej). Z tą ostatnią sytuacją mamy do czynienia w przypadku raportowania co miesiąc, bez wezwania, struktury JPK_VAT.

Zwracamy Państwa uwagę, że warunkiem koniecznym przypisania podatnikowi odpowiedzialności na gruncie przepisów Kodeksu karnego skarbowego (KKS) jest wykazanie umyślności działania podatnika. W konsekwencji, jeżeli przekazanie organom podatkowym JPK na żądanie lub przesłanie JPK_VAT jest niemożliwe z przyczyn od podatnika niezależnych (np. brak możliwości przesłania JPK_VAT ze względu na awarię serwerów Ministerstwa Finansów), to na podatnika nie może zostać nałożona kara grzywny.

Na żądanie organów podatkowych
(np. w trakcie kontroli)

1. Kara porządkowa (art. 262 § 1 pkt 2a OP)
2. Udaremnianie lub utrudnianie czynności organom podatkowym (art. 83 § 1 KKS)

Bez wezwania
(JPK_VAT)

1. Brak kary porządkowej
2. Nieprzekazanie informacji w terminie (art. 80 § 1 KKS)
3. Przekazanie informacji nieprawdziwych (art. 80 § 3 KKS)

systemy ERP od Comarch